Leefstijl tijdens de zwangerschap

Toxoplasmose

Toxoplasmose is een infectieziekte die wordt veroorzaakt door een parasiet. Omdat je zelden ziek wordt van toxoplasmose, merk je vaak niet dat je deze parasiet bij je draagt. Een toxoplasmose-infectie bij de moeder kan zorgen voor aangeboren afwijkingen bij het kind. Je kunt de infectie krijgen via het eten van rauw vlees en de uitwerpselen van jonge katten.

Om een toxoplasmose-infectie te voorkomen geldt het volgende advies:

  • Eet geen rauw of rood vlees;
  • Was groente en fruit voordat je het gebruikt;
  • Laat iemand anders de kattenbak legen en goed schoonmaken;
  • Werk niet zonder handschoenen in de tuin. 

Listeria

Listeria is een bacterie die een darminfectie kan veroorzaken. Gezonde volwassenen worden zelden ziek van deze bacterie, maar voor het ongeboren kind kan het schadelijk zijn. Je kunt een listeria-infectie krijgen door het eten van rauwe voedingsmiddelen zoals rauwe melk, rauwmelkse kazen (op de verpakking staat "au lait cru”) of rauwe vis die niet vers is. Vooral in vacuüm-verpakte vis kan veel listeria voorkomen. Verder kan de listeria bacterie voorkomen op voedingsmiddelen die langere tijd in de koelkast bewaard worden. Listeria is niet bestand tegen verhitting, koken of pasteuriseren. Bereide gerechten kun je dus voor een korte tijd bewaren in de koelkast.

Om een listeria-infectie te voorkomen geldt het volgende advies:

  • Eet geen voedingsmiddelen die van rauwe melk gemaakt zijn;
  • Eet rauwe voedingsmiddelen alleen vers;
  • Was groente en fruit goed;
  • Dek aangebroken producten goed af en bewaar ze niet te lang;
  • Soms zit de listeria bacterie in de koelkast, zorg er dus voor dat je deze regelmatig goed schoon maakt.

Vitamine A

Vitamine A heb je nodig, maar teveel vitamine A kan schadelijk zijn voor het ongeboren kind. Vitamine A zit met name in lever- en orgaanvlees. Voorkom teveel vitamine A, door geen orgaanvlees en levertjes te eten. Hiernaast moet je zuinig zijn met producten waar levervlees in verwerkt is. Eet niet meer dan 1 boterham per dag met leverpastei, leverworst of paté. Wanneer je een multi-vitaminepreparaat gebruikt, kies dan een multi-vitamine voor zwangere vrouwen. Hierin zit de juiste hoeveelheid vitamine A.

Vis

Vette vis bevat veel omega-3 vetzuren. Deze vetzuren zijn goed voor de ontwikkeling van de hersenen van het kind. Het is dus verstandig om in de zwangerschap regelmatig vette vis te eten. Zorg ervoor dat de vis goed vers is en eet de vis dezelfde dag nog op. Je kunt beter geen vacuüm verpakte vis eten, hierin kan de listeria bacterie zitten.

Groente en fruit

Tijdens de zwangerschap wordt geadviseerd om 2 ons groente en 2 stuks fruit te eten. Eet groente en fruit vers en was het goed voordat je het eet.

Vitamine-supplementen en foliumzuur

Soms is het verstandig om extra vitaminen te gebruiken in de zwangerschap. Kies dan een multi-vitamine speciaal voor zwangere vrouwen. Deze is afgestemd op de zwangerschap en bevat niet te veel Vitamine A.

Wanneer je zwanger wilt worden, is het verstandig om foliumzuur te gaan slikken. Foliumzuur is een vitamine die de kans verkleint op een kindje met een open rug of een open schedel. Foliumzuur is verkrijgbaar in tabletten van 0,4 mg en 0,5 mg. De aanbevolen hoeveelheid is minimaal 0,4 mg per dag. Foliumzuur is zonder recept verkrijgbaar bij de apotheek of de drogist. Je kunt het beste starten met foliumzuur vanaf 4 weken voor de bevruchting, tot 10 weken zwangerschap. Het kan geen kwaad om de foliumzuur de hele zwangerschap te gebruiken.

Wanneer je een vitamine-supplement speciaal voor zwangere vrouwen gebruikt, hoef je niet apart foliumzuur erbij te slikken. In deze multi-vitamine zit namelijk al voldoende foliumzuur.

Vitamine D

Het Voedingscentrum raadt aan om extra vitamine D (10 microgram per dag) in te nemen tijdens de hele zwangerschap en de periode van het geven van borstvoeding. Als een vrouw een multivitamine wil gebruiken, dan kan zij een multivitamine gebruiken die volgens de bijsluiter geschikt is tijdens de zwangerschap.

Vitamine D zit onder andere in bak- en braadproducten en melkproducten. Tijdens de zwangerschap is voldoende vitamine D belangrijk voor een goede opname van calcium bij moeder en kind. Calcium helpt bij een goede opbouw van de botten.

Roken

Wanneer je zwanger bent, adviseren wij je te stoppen met roken. In sigaretten zitten giftige stoffen die zorgen voor een verminderde doorbloeding van de placenta (moederkoek). Hierdoor ontstaat er een verminderde zuurstoftoevoer naar het kindje. Als gevolg van deze verminderde zuurstoftoevoer is er een risico dat het kind niet goed groeit. Tevens komen er schadelijke stoffen als nicotine en koolmonoxide bij het kindje terecht. Ook na de geboorte van het kind kan een rokerige leefomgeving schadelijk zijn voor de ontwikkeling van het kind. Hiernaast is de kans op wiegendood verhoogd.

Wanneer je het moeilijk vindt om te stoppen met roken kunnen wij je hierbij helpen en ondersteunen.

Alcohol

Alcohol kan op elk moment van de zwangerschap negatieve effecten hebben. Tijdens de zwangerschap gaat alcohol via de placenta (moederkoek) over van de moeder naar het kind. De alcoholconcentratie die bij het kind komt, is gelijk aan die in het bloed van de moeder. Het gebruik van alcohol tijdens de zwangerschap vergroot de kans op een miskraam, vroeggeboorte en een laag geboortegewicht. Ook kan het gebruik van alcohol in de zwangerschap van negatieve invloed zijn op de latere ontwikkeling van het kind. Vrouwen die veel drinken tijdens de zwangerschap hebben een verhoogde kans op een kind met het ‘foetaal alcohol syndroom’ (FAS). Dit syndroom kenmerkt zich door groeiachterstand, specifieke afwijkingen in het gezicht, afwijkingen aan het centraal zenuwstelsel, hartafwijkingen en misvormingen van de ledematen.

Er is volgens de Gezondheidsraad geen veilige ondergrens van alcoholgebruik in de zwangerschap. Daarom adviseren wij geen alcohol te gebruiken rond de bevruchting en gedurende de gehele zwangerschap.

Drugs

Drugs kunnen de ontwikkeling van het kind zowel voor, als na de geboorte ernstig verstoren. Het kind kan geboren worden met aangeboren afwijkingen. Ook kan het kind tot op latere leeftijd blijvende achterstand hebben op het gebied van motoriek, intelligentie en gedrag. Gebruik dus geen drugs als je zwanger bent.

Medicatie

Wanneer je medicatie gebruikt en zwanger bent, is het verstandig om samen met je huisarts, je specialist of de apotheker te bekijken of de medicatie aangepast of gestopt moet worden. Sommige medicatie kan via de placenta bij het kindje terecht komen en zo van invloed zijn op de ontwikkeling van het kind. In de eerste 12 weken van de zwangerschap worden alle organen aangelegd en kan schadelijke medicatie zorgen voor aangeboren afwijkingen. Het is daarom goed om te weten welke invloed je medicatie heeft op het ongeboren kind.

Sporten tijdens de zwangerschap

Uit verschillende onderzoeken blijkt dat sporten tijdens de zwangerschap duidelijk aanwijsbare voordelen biedt. Bij een gezonde zwangerschap kun je in principe prima doorgaan met sporten tot vlak voor de bevalling.

Voordelen van sporten in de zwangerschap:

  •  Het zorgt ervoor dat je conditie op peil blijft of zelfs verbetert;
  •  Je hebt minder last van zwangerschapsklachten;
  •  Je voelt je gezond en fit en krijgt meer energie;
  •  Het heeft een positieve invloed op je kind (ontwikkeling hart, zenuwstelsel, IQ, gezonde groei van de moederkoek);
  •  Het draagt bij aan een gezonde gewichtstoename;
  •  Het bevorderd een goede nachtrust;
  •  Je hebt een beter uithoudingsvermogen voor, tijdens en na de bevalling;
  •  Het geeft een ontspannen gevoel en een goed humeur;
  •  Sporten met andere zwangeren stimuleert en levert leuke contacten op.

Tijdens de zwangerschap is het wel extra belangrijk goed naar je lichaam te luisteren tijdens het sporten. Om verantwoord te sporten tijdens de zwangerschap is het raadzaam een aantal basisrichtlijnen in acht te nemen.

Wat is belangrijk tijden het sporten in de zwangerschap?

  •  Zorg ervoor dat je niet oververhit raakt;
  •  Drink genoeg water tijdens het sporten;
  •  Neem voor en na het sporten een snack;
  •  Put jezelf niet helemaal uit;
  •  Ga niet veel langer sporten dan een uur per keer.

In Principe kun je de meeste sporten gerust blijven doen in de zwangerschap. De beste sporten tijdens de zwangerschap zijn wandelen, zwemmen en fietsen. Sporten waarbij je risico loopt om iets tegen je buik aan te krijgen of sporten waarbij je gemakkelijk met andere mensen botst of kunt vallen kun je beter zoveel mogelijk vermijden vanaf de 16e week van de zwangerschap. Denk hierbij aan sporten als tennis, volleybal, hockey en schaatsen.

Je gewrichten worden tijdens de zwangerschap soepeler, waardoor er eerder en blessure kan ontstaan, dus probeer draaibewegingen en plotseling stoppen te voorkomen. Train daarnaast op een vlakke ondergrond.

Bij de volgende verschijnselen zul je je sportactiviteit tijdelijk moeten staken:

  •  Duizeligheid;
  •  Hoofdpijn die plotseling komt opzetten;
  •  Misselijkheid en/of braken;
  •  Terugkerende harde buiken;
  •  Vaginaal bloedverlies.